آبسه دندان چیست؟

آبسه دندان یعنی تجمع عفونت و چرک در اثر یک عفونت باکتریایی، که ممکن است درون دندان، در لثه، یا در استخوان نگهدارنده‌ی دندان ایجاد شود. آبسه‌ دندانی که در ریشه‌ی دندان ایجاد می‌شود، آبسه‌ی پری‌اپیکال و آبسه‌ی موجود در کناره‌ی دندان را آبسه‌ی پریودنتال یا جانبی می‌گویند.

آبسه دندان چیست؟

آبسه‌ی دندان معمولاً در اثر تجمع باکتری در پالپ نرم دندان و ایجاد عفونت باکتریایی به وجود می‌آید. این باکتری‌ها در پلاک‌ها تجمع پیدا می‌کنند، یا گاهی ناشی از بعضی غذاها هستند و در بزاق و دهان وجود دارند و به این ترتیب، به دندان‌ها می‌چسبند و به لثه‌ها هم آسیب می‌رسانند.

اگر با استفاده نخ دندان و مسواک زدن مرتب و صحیح، این پلاک‌ها از روی دندان برداشته نشود، باکتری‌ها می‌توانند وارد بافت نرم دندان و لثه شوند و نتیجه‌ی این نفوذ، ایجاد آبسه است.

آبسه اغلب اوقات، اما نه همیشه، دردناک است. در هر صورت در صورت بروز آبسه حتماً باید به دندانپزشک مراجعه کنید. نکته‌ی بسیار مهم این است که حتماً در صورت ایجاد آبسه هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید، چون آبسه خودبه‌خود از بین نمی‌رود و در صورتی که به آن رسیدگی نشود، می‌تواند به بخش‌های دیگر بدن هم منتشر شود و باعث بیماری شما گردد.

انواع آبسه دندان

سه نوع آبسه وجود دارد:

آبسه‌ی جینجیوال یا مربوط به لثه

این آبسه فقط مربوط به خود لثه است و اصلاً دندان یا لیگامنت پریودنتال (بافت نرم بین دندان و استخوان آلوئولار فک) را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد.

آبسه‌ی پریودنتال

این آبسه از استخوان‌های حمایت‌کننده‌ی دندان شروع می‌شود.

آبسه‌ی پری‌اپیکال

این آبسه از بافت نرم دندان یعنی پالپ یا مغز دندان شروع می‌شود.

آبسه دندان چیست

نشانه‌های آبسه دندان و لثه

نشانه‌های آبسه‌ی دندان یا لثه عبارتند از:

  • یک درد ضربان‌دار شدید که در ناحیه‌ی لثه یا دندان بروز می‌کند و ممکن است به طور ناگهانی شروع و به تدریج بدتر شود.
  • دردی که به طرف گوش، آرواره و گردن شما در همان سمت آبسه پخش شود.
  • دردی که هنگام استراحت بدتر می‌شود و می‌تواند خوابتان را مختل کند.
  • قرمزی و تورم صورت
  • وجود یک دندان حساس ، لکه‌دار و دندان لق.
  • لثه‌ی قرمز و متورم
  • حساسیت به غذاها و نوشیدنی‌های سرد یا گرم
  • تنفس بدبو یا مزه‌ی ناخوشایند دهان.
  • تب
  • حساس ناخوشی و کسالت عمومی
  • سخت باز کردن دهان
  • مشکل در بلعیدن
  • بی‌خوابی
  • وقتی عفونت دندان منتشر شود، دچار تب بالا و ناخوشی و کسالت عمومی می‌شوید. حتی در موارد شدید، ممکن است به سختی بتوانید دهانتان را باز کنید و در بلعیدن یا تنفس دچار مشکل شوید.
انواع آبسه دندان

آبسه دندان عقل

دندان های عقل معمولا در سنین نو جوانی شروع به رشد می کنند . برخی از افراد دندان های عقل نهفته دارند چنانچه دندان های عقل عفونت کنند آبسه دندان عقل ایجاد می شود و صورت فرد متورم مش ود.

در صورت ایجاد آبسه دندان باید چه کنید؟

در مورد بعضی از آبسه‌ها ممکن است نیاز به جراحی باشد.
وقتی فردی متوجه نشانه‌های مربوط به یکی از انواع آبسه شد باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کند چون یک دندانپزشک باتجربه به راحتی می‌تواند نوع آبسه را تشخیص دهد.
افرادی که مشکل تنفس و بلع دارند باید مستقیم و فوراً به بخش اورژانس بیمارستان نزدیک محل خود مراجعه کنند.
اگر نمی‌توانید به سرعت به دندانپزشک مراجعه کنید، حتماً نزد پزشک خانواده بروید.
پزشک نمی‌تواند آبسه را درمان کند، اما ممکن است برای کنترل درد و مراقبت‌های خانگی به شما توصیه‌هایی کند یا دارویی تجویز کند و همچنین احتمال دارد که بتواند در صورت نیاز، راه حل اورژانسی ارائه دهد.

نحوه ترکاندن آبسه 

آبسه‌ها باید باز شوند تا عفونت حاوی باکتری تخلیه شود. برای این کار از بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود.

ترکاندن آبسه‌ی پری‌اپیکال

برای برداشتن این آبسه نیاز به درمان کانال ریشه است، بدین ترتیب که از یک مته‌ی مخصوص دندانپزشکی برای ایجاد سوراخی در دندان مرده استفاده می‌شود تا عفونت بتواند خارج شود. در این مرحله بافت‌های آسیب‌دیده‌ی پالپ دندان هم برداشته می‌شوند و در آخر، برای این که باز هم عفونت ایجاد نشود، از یک ماده‌ی پرکننده در فضای ایجاد شده استفاده می‌شود.

تخلیه آبسه‌ی پریودنتال

این آبسه باید تخلیه و بافت اطراف آن باید تمیز شود. بعد از آن، سطح ریشه‌ی دندان هم باید توسط یک روش پاکسازی و تمیز کاری عمیق لثه (scaling and planing) کاملاً تمیز شود تا دندان التیام پیدا کند و از ایجاد عفونت‌های بیش‌تر پیشگیری شود.

جراحی آبسه دندان

ممکن است در مواردی که فرد دچار آبسه‌ی پری‌اپیکال و عفونت مکرر و عودکننده باشد، لازم باشد که بافت‌های آسیب‌دیده و مشکل‌دار را به وسیله‌ی روش‌های جراحی که هر جراح دهانی می‌تواند انجام دهد، برداریم.

در افرادی که آبسه‌ی پریودنتال و عفونت عودکننده دارند، احتمالاً به شکل‌دهی مجدد بافت لثه و برداشتن پاکت پریودنتال توسط جراحی نیاز است.در صورتی که عفونت حتی بعد از جراحی هم دوباره عود کند، دندان باید کشیده شود.

ترکاندن آبسه دندان

آنتی‌بیوتیک برای آبسه دندان

آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند آموکسی‌سیلین و مترونیدازول برای پیشگیری از گسترش عفونت تجویز می‌شوند و گاهی همراه با مسکن‌ها مصرف می‌گردند. اما استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها به هیچ‌وجه جایگزین مراجعه به دندانپزشک و به تاخیر انداختن درمان نیست.

در فاصله‌ی مراجعه به دندانپزشک، برای کنترل درد از مسکن‌ها استفاده کنید. مثلاً ایبوپروفن مسکنی است که برای کنترل درد آبسه‌های دندانی ترجیح دارد، اما در صورتی که به دلیل مشکلات پزشکی قادر به مصرف آن نیستید، از استامینوفن استفاده کنید.

در ضمن به خاطر داشته باشید که مصرف آسپیرین برای کودکان زیر ۱۶ سال به هیچ عنوان مجاز نیست. در صورتی که مصرف مسکن به کنترل و کاهش درد شما کمک نکرد، می‌توانید طبق دستور بروشور داروها استامینوفن و ایبوپروفن را با هم مصرف کنید.این روش برای بزرگسالان مجاز است اما در مورد کودکان زیر شانزده سال، هرگز.

رعایت موارد زیر هم می‌تواند کمک‌کننده باشد:

  • پرهیز از نوشیدنی‌ها و غذاهای گرم و سرد.
  • خوردن مواد خوراکی نرم با سمت دیگر دهان.
  • استفاده از مسواک نرم و به طور موقت پرهیز از کشیدن نخ دندان اطراف محل آبسه.
  • این اقدامات تنها می‌تواند به کاهش درد شما کمک کند، اما باید حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید.

کنترل درد آبسه دندان

وقتی فرد منتظر دریافت خدمات درمانی است می‌تواند برای کنترل درد از مسکن‌های بدون نسخه استفاده کند. البته باید دقت داشته باشید که استفاده از مسکن فقط برای کنترل و کاهش درد است و هرگز جایگزین مراجعه به دندانپزشک نیست. هنگام استفاده از مسکن‌ها از دستورالعمل موجود روی دارو پیروی کنید.

عوارض مسکن های درد

مسکن‌های موثر و رایج عبارتند از آسپیرین، ایبوپروفن و تیلنول، که البته ممکن است برای برخی از بیماران مشکلاتی ایجاد کنند یا مناسب بعضی افراد نباشند:

ایبوپروفن و آسم

در صورتی که آسم دارید هرگز از ایبوپروفن استفاده نکنید.

ایبوپروفن و زخم معده

در صورتی که زخم معده دارید یا حتی قبلاً داشته‌اید از ایبوپروفن استفاده نکنید.

آسپیرین و کودکان

کودکان زیر ۱۶ سال مجاز به استفاده از آسپیرین نیستند.

آسپیرین و بارداری و شیردهی

اگر باردار هستید یا به نوزادتان شیر می‌دهید مجاز به مصرف آسپیرین نیستید.

درد آبسه دندان

درمان آبسه‌دهانی

آبسه وقتی درمان می‌شود که منشا عفونت برداشته شود و عفونت‌ها تخلیه گردد. بسته به موقعیت آبسه و شدت آن، درمان آبسه شامل موارد زیر است:

آبسه دندان عصب کشی شده

درمان دندان عصب کشی شده روشی برای برداشتن آبسه از ریشه‌ی دندان مورد نظر قبل از پر کردن دندان.

کشیدن دندان

اگر درمان کانال ریشه ممکن نباشد، از این روش استفاده می‌شود.

نحوه تخلیه آبسه لثه

در این روش، یک برش کوچک در محل لثه داده می‌شود تا آبسه تخلیه شود. این یک راه حل موقت است و به درمان بیش‌تری نیاز است.
در این روش‌ها از بی‌حسی موضعی در دهان استفاده می‌شود. اما در صورتی که نیاز به استفاده از روش‌های حساس‌تر و سنگین‌تر باشد، عمل تحت بیهوشی کامل انجام خواهد شد.معمولاً برای آبسه‌ها از آنتی‌بیوتیک استفاده نمی‌شود مگر عفونت پخش شده، یا خیلی شدید باشد.

دلایل ایجاد آبسه

دهان ما پر از باکتری‌هایی است که روی دندان‌ها یک لایه‌ی چسبنده به نام پلاک ایجاد می‌کنند و در صورتی که بهداشت دهان و دندان خود را به خوبی رعایت نکنید، اسید تولید شده توسط باکتری‌های موجود در پلاک می‌توانند منجر به آسیب‌دیدگی دندان‌ها، پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه شوند.

موارد زیر شانس ابتلا به آبسه را افزایش می‌دهد:

  •  بهداشت ضعیف دهان و دندان
  • اگر به طور منظم مسواک نزنید و نخ دندان نکشید، پلاک روی دندان‌ها ایجاد می‌شود.
  •  مصرف خیلی زیاد خوراکی‌های شیرین یا نشاسته‌دار: این خوراکی‌ها محیط مناسبی برای رشد باکتری‌های درون پلاک ایجاد می‌کنند و درنهایت منجر به پوسیدگی دندان و ایجاد آبسه می‌شوند.
  •  آسیب یا جراحی قبلی دندان‌ها یا لثه
  • باکتری‌ها می‌توانند وارد هر بخشی از دندان‌ها یا لثه‌ی آسیب‌دیده شوند.
  •  سیستم ایمنی ضعیف

در افرادی که مشکلاتی نظیر دیابت دارند، یا در حال مصرف داروهای استروییدی یا شیمی‌درمانی هستند، امکان بروز این مشکلات وجود دارد.

دلایل ایجاد آبسه دندان

عوارض آبسه دندان

مشکلات بعدی در اکثر موارد تنها زمانی اتفاق می‌افتد که آبسه درمان نشود. با این حال، حتی بعد از درمان ظاهراً موفقیت‌آمیز هم ممکن است مشکلاتی بروز کند، که البته این اتفاق خیلی نادر است. مشکلات احتمالی عبارتند از:

کیست دندانی

در صورتی که آبسه درمان نشود، ممکن است زیر ریشه‌ی دندان یک کیسه‌ی حاوی مایع به نام کیست دندانی تشکیل شود. در این مورد، ریسک بسیار بالای عفونی شدن کیست وجود دارد و در صورتی که این اتفاق بیفتد، بیمار نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک و احتمالاً جراحی دارد.

التهاب و عفونت استخوان

باکتری‌های موجود در آبسه می‌توانند وارد جریان خون شوند و باعث عفونت استخوان گردند. بیمار در این حالت ممکن است دچار تب، درد شدید در استخوان مربوطه و احتمالاً حالت تهوع شود. در این موارد، معمولاً استخوان مربوطه نزدیک محل آبسه است، با این حال، چون احتمال ورود عفونت آبسه به جریان خون وجود دارد، هر استخوانی در بدن ممکن است دچار عفونت شود. درمان چنین موردی شامل مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی یا وریدی است.

ترومبوز سینوس کاورنوس (لخته شدن خون)

گسترش عفونت باکتریایی می‌تواند منجر به ایجاد لخته‌ی خون در سینوس کاورنوس شود که یک سیاهرگ بزرگ در پایه‌ی مغز است. برای درمان عارضه‌ی ترومبوز سینوس کاورنوس از آنتی‌بیوتیک یا گاهی جراحی برای تخلیه‌ی سینوس استفاده می‌شود و البته در موارد شدید، این عارضه ممکن است کشنده باشد که مشکلی بسیار نادر به شمار می‌آید.

آنژین لودویگ

با انتشار عفونت باکتریایی آبسه در کف دهان، این عارضه ایجاد می‌شود که همراه با تورم و زخم شدید زبان و گردن است. در برخی موارد، بیمار دچار مشکل در تنفس هم می‌شود. این عارضه یک مشکل بالقوه کشنده است که می‌تواند با آنتی‌بیوتیک درمان شود. در صورتی که آنژین لودویگ آن‌قدر شدید باشد که منجر به ایجاد اشکال در تنفس شود، ممکن است نیاز به باز کردن راه‌های هوایی بیمار باشد.

سینوزیت ماگزیلاری

باکتری‌ها می‌توانند وارد فضای کوچکی به نام سینوس ماگزیلاری در پشت استخوان گونه شوند. این عارضه جدی نیست اما ممکن است همراه با درد، تب و حساس شدن گونه باشد. گاهی اوقات این مشکل خودبه‌خود برطرف می‌شود اما بسته به شدت عارضه، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند.

جلوگیری از ایجاد آبسه دندان

با رعایت صحیح بهداشت دهان و لثه می‌توانید از ایجاد آبسه پیشگیری کنید

  • استفاده از نخ دندان یا مسواک بین دندانی حداقل روزی یک بار برای نظافت بین دندان‌ها و زیر خط لثه.
  • مسواک زدن با خمیردندان حاوی فلوراید حداقل دوبار در روز هر بار به مدت حداقل دو دقیقه.
  •  اجتناب از شست‌وشوی دهان با آب یا دهانشویه بعد از مسواک زدن، چون باعث از بین رفتن اثر محافظتی خمیردندان می‌شود. فقط خمیردندان اضافی را از دهان بیرون بریزید.
  • پرهیز از خوردن غذاهای شیرین یا حاوی نشاسته، به خصوص بین وعده‌های اصلی و کمی قبل از رفتن به رختخواب.
  •  مراجعه‌ی منظم به دندانپزشک؛ دندانپزشک بر اساس وضعیت سلامت دندان‌های شما به شما می‌گوید که هر چند وقت یکبار به چکاپ نیاز دارید.

کلینیک دندانپزشکی دکتر سمانه شیرانی

این نوشته رو دوست داشتید؟

0
Share on facebook
اشتراک گذاری در فیسبوک
Share on twitter
اشتراک گذاری در توییتر
Share on linkedin
اشتراک گذاری در لینکدین
Share on telegram
اشتراک گذاری در تلگرام

طرح پرسش از دکتر

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم

ملاقات حضوری

تماس مستقیم با دکتر

همه روزه از ساعت 16 تا 20 شب آماده ویزیت بیماران محترم در مطب می باشند. آدرس: تهران، پاسداران گل نبی پلاک ۵۴ طبقه ۳ واحد ۹

photo_112019-04-05_00-39-25
دندان پزشک متخصص آسیب شناسی دهان و دندان

کلینیک دندان پزشکی دکتر سمانه شیرانی با هدف ارائه بهترین خدمات  راه اندازی شده است. در این کلینیک خدمات جامع دندانپزشکی همراه با پیشرفته ترین تکنیک های دندان پزشکی ارائه می گردد.

ساعات حضور در مطب

  • شنبه ۱۴ الی ۱۹
  • یکشنبه ۱۴ الی ۱۷
  • دو شنبه ۱۴ الی ۱۸
  • سه شنبه ۱۵ الی ۱۹
  • چهار شنبه ۱۵ الی ۱۹
تمامی حقوق برای دکتر سمانه شیرانی محفوظ می باشد | شرکت طراحی سایت تخصصی همیار سیستم
زنبیل خرید
پرسش از دکتر