علت ایجاد برفک دهان و راه درمان آن چیست؟

برفک دهان، یک بیماری است، که در اثر رشد بی‌رویه قارچ مخمری شکل به نام Candida albicans overgrows در دهان و حلق، ایجاد می‌شود. برفک ممکن است در اثر عوامل مختلفی مثل: بعضی از بیماری‌ها، سیگار کشیدن، بارداری، برخی از داروها و یا داشتن دندان مصنوعی نامتناسب، به وجود بیاید. برفک، بیشتر در اطفال و نوزادان شایع است و معمولاً خطرناک نیست.

برفک دهان (کاندیدیازیس اوروفارینژل)، یکی از انواع زخم های دهان است، که در اثر رشد بی‌رویه قارچ مخمری شکل به نام Candida albicans overgrows (نام قدیمی‌تر کاندیدا، Monilia است، که امروزه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.) در دهان و حلق، ایجاد می‌شود. مخمر C. albicans به صورت طبیعی، در دهان، دستگاه گوارش و پوست افراد سالم وجود دارد. سیستم ایمنی و باکتری‌های مفید بدن، معمولاً میزان این مخمر را در حالت طبیعی نگه می‌دارند، اما اگر بنا به دلایلی، تعادل آن بهم بریزد، ممکن است باعث بروز بیماری برفک دهان، عفونت مخمری دهان یا (کاندیدیازیس مری) ‌شود.

علت ایجاد برفک دهان

رشد بیش از حد قارچ کاندیدا در دهان یا حلق، باعث عفونت مخمری دهان می‌شود. این رشد و تکثیر بیش از اندازه، ممکن است به علت تغییراتی مثل بارداری، بیماری، استفاده از بعضی از داروها و ضعیف شدن سیستم ایمنی باشد که در بدن فرد بیمار اتفاق افتاده است.

بیماری برفک در نوزادان و اطفال بسیار شایع است. اگر این بیماری موجب مشکل در تغذیه، کاهش وزن و سایر عوارض سیستمیک بود، می‌تواند نگران کننده و مشکل‌ساز باشد. اگر بیماری برفک نوزادان بیشتر از دو هفته طول کشید، باید به پزشک متخصص اطفال مراجه کنید

فاکتورهای خطرساز برای ابتلا به برفک

معمولاً افراد بزرگسال سالم بدون داشتن این فاکتورهای خطرساز، به این بیماری مبتلا نمی‌شوند. افرادی که سیستم ایمنی بدن ضعیف‌تری دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.

این عوامل خطرساز شامل موارد زیر است:

آیا برفک دهان مسری است؟

به طور کلی برفک (یا کاندیدازیس) مسری نیست. اما ممکن است نوزاد شیرخوار مبتلا به برفک، آن را به پستان مادر منتقل کند.

البته از نظر فنی، برفک دهانی می‌تواند از طریق بوسیدن و یا رابطه جنسی دهانی منتقل شود، اگرچه غیر معمول است، اما باید بدانیم که برفک یک عفونت فرصت‌طلب است و ابتلا به آن، به سیستم ایمنی بدن شما بستگی دارد.

علائم برفک دهان

علائم برفک دهان

برفک با پوشش یا لکه‌های سفید روی سطح زبان، دهان، داخل گونه‌ها و پشت گلو مشخص می‌شود. بافت زیرین لکه‌های سفید اغلب قرمز، ملتهب و زخم است. این دانه‌ها می‌توانند دردناک باشند و حتی ممکن است هنگام خراشیده شدن، خونریزی کنند. برفک دهانی اغلب شبیه پنیر کاتاژ یا کشک است. برخی از علائم و نشانه‌های برفک دهان، در زیر نام برده شده است:

برفک دهان، همچنین می‌تواند منجر به بیماری سندرم سوزش دهان شود. علائم این بیماری، سوزش دردناک دهان، خشکی دهان، گزگز، درد یا سر شدن دهان و زبان و در برخی موارد تلخی و یا احساس طعم فلز در دهان است.

در موارد وخیم برفک دهان حتی ممکن است مری هم درگیر شود. این مورد باعث می‌شود بیمار در هنگام قورت دادن غذا، احساس درد کند. اگر کسی دارای سیستم ایمنی ضعیف باشد (HIV یا ایدز، سرطان، شیمی درمانی و غیره)، قارچ کاندیدا می‌تواند در سایر قسمت‌های بدن پخش شده و باعث عفونت سیستمیک شود. اگر فردی با مشاهده‌ی علائم یا نشانه‌های برفک، تب و لرز، یا مشکل در بلع دارد، باید فوراً به پزشک متخصص زخم های دهان مراجعه کند.

تشخیص برفک

با مشاهده‌ی دانه‌های سفید در دهان یا گلو، برفک دهان یا همان کاندیدیازیس توسط پزشک یا دندانپزشک تشخیص داده می‌شود. برای تشخیص بهتر و اطمینان از اینکه قارچ کاندیدا عامل به وجود آوردن این لکه‌های سفید است، پزشک یا دندانپزشک می‌تواند مقدار کمی از دانه‌های سفید دهان یا گلو را خراشیده و آن را زیر میکروسکوپ بررسی کند. قارچ‌های مخمر شکل در زیر میکروسکوپ به وضوح دیده می‌شوند.

برفک در واقع در انتهای حلق یا مری معمولاً با انجام روشی به نام آندوسکوپی مشاهده می‌شود. در این روش پزشک یک دوربین کوچک را از پشت گلو به مری و معده منتقل می‌کند تا بافت این نواحی را مشاهده کرده و نمونه‌برداری کند. در صورت یافتن دانه‌های سفید، ممکن است برای تشخیص بهتر برفک، این دانه‌ها نمونه‌برداری یا خراشیده شود. این روش معمولاً توسط یک متخصص دستگاه گوارش انجام می‌شود.

درمان برفک دهان

درمان برفک به علت و شدت عفونت بستگی دارد. اگر برفک، ناشی از موارد برگشت پذیر، مانند مصرف آنتی بیوتیک، سیگار کشیدن، دندان مصنوعی نامناسب یا دیابت کنترل نشده باشد، این عوامل باید در طول درمان اصلاح شوند.

✅ درمان برفک دهان نوزاد

نوزادان، اطفال و کودکان مبتلا به برفک، اغلب نیازی به درمان ندارند.

قطره درمان برفک دهان نوزاد

در کودکانی که برفک آنها بیش از چند هفته طول می‌کشد، ممکن است متخصص اطفال، قطره‌ی نیستاتین ضد قارچ (Mycostatin، Nilstat، Nystex) تجویز کند.

✅درمان برفک دهان در بزرگسالان

برای درمان این بیماری ممکن است از داروهای ضد قارچ استفاده شود. اگر یک بیمار بزرگسال، مبتلا به برفک خفیف شود، پزشک می‌تواند دهانشویه ضد قارچ (نیستاتین) یا قرص‌های لوزی شکل (کلوتریمازول [Mycelex]) را برای استفاده کوتاه مدت تجویز کند. میکونازول بوکال (Oravig) دارویی ضد قارچ برای از بین بردن برفک است. نحوه استفاده از این دارو به صورت است که بیمار، قرص را در ناحیه لثه بالایی قرار می‌دهد تا در دهان حل می‌شود.

برای موارد وخیم‌تر برفک و یا برای کسانی که دلایل دیگری برای ضعف سیستم ایمنی بدن داشته باشد، ممکن است داروهای ضد قارچی سیستمیک قوی‌تری مانند فلوکونازول (دیفلوکان) یا ایتراکونازول (اسپورانوکس) تجویز شود. این داروهای ضد قارچ معمولاً بهتر از کتوکونازول (نیزورال) عمل می‌کنند. برای برفک شدید یا مقاوم، ممکن است آمفوتریسین B به جای فلوکونازول یا ایتراکونازول تجویز شود.

 

درمان برفک دهان

✅درمان خانگی برفک دهان

درمان‌های خانگی برفک دهانی با هدف کاهش فاکتورهای خطرساز این بیماری و جلوگیری از رشد بیش از حد مخمر کاندیدا انجام می‌شود. این روش ها عبارتند از:

دندان‌ها را با مسواک نرم مسواک بزنید.

دهان را با محلول رقیق شده ۳٪ هیدروژن پراکسید بشویید.

دهان را با آب نمک گرم بشویید.

دندان‌های مصنوعی خود را همیشه تمیز نگه دارید. اگر آنها برای دهان شما متناسب نیستند، برای رفع این مشکل به دندانپزشک مراجعه کنید.

اگر آنتی بیوتیک مصرف می‌کنید، ماست ترش را در رژیم غذایی خود قرار دهید.

مکمل های لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس ممکن است به حفظ تعادل کاندیدا کمک کنند.

نوشیدن مایعات سرد ، یا خوردن غذاهای یخ زده یا استفاده از یخ.

خوردن غذاهای نرم و قابل بلع آسان.

در صورت دردناک بودن دانه‌ها، برای نوشیدن مایعات از نی استفاده کنید.

جنتیان ویولت (۱٪) یک داروی گیاهی بدون نسخه بوده، که به عنوان یک درمان خانگی برای برفک، می‌تواند استفاده شود. این دارو به صورت ماده‌ای رنگی است که باکتری‌ها و قارچ‌ها را از بین می‌برد. اگرچه جنتیان ویولت، بدون نسخه نیز در دسترس است، اما قبل از استفاده از آن بهتر است با پزشک مشورت کنید.

سرکه سیب برای برفک دهان

سرکه سیب دارای خواص ضد قارچی است که ممکن است به تنظیم میزان کاندیدا در بدن کمک کند. ۱ قاشق غذاخوری را به ۸ اونس آب آشامیدنی مخلوط کرده و آن را بنوشید.

درمان برفک دهان با جوش شیرین

جوش شیرین می تواند راه حل خوبی برای از بین بردن مخمری که باعث عفونت قارچی می شود و حفظ سطح PH مناسب دهان باشد.  قاشق غذاخوری جوش شیرین را با آب مخلوط کنید تا خمیر شود، خمیر را با یک پنبه بر روی زبان و داخل گونه‌ها بمالید. بگذارید چند دقیقه بماند، سپس با آب گرم بشویید. روزی ۳ بار، به مدت چند روز، این کار را تکرار کنید. یا می‌توانید به طور پیوسته  قاشق چای خوری جوش شیرین را در یک لیوان آب مخلوط کرده و به عنوان دهانشویه دو بار در روز استفاده کنید.

درمان گیاهی برفک با روغن نارگیل

روغن نارگیل خام دارای خواص ضد قارچی است. مادران شیرده، از آن برای پیشگیری از برفک به علت تماس نوک پستان با دهان کودک استفاده می‌کنند.

مصرف دهان شویه برای رفع برفک های دهان

دهانشویه متیلن بلو، یک ضد عفونی کننده است که به تسکین برفک دهان کمک می‌کند. قبل از استفاده از این مکمل یا هر مکمل دیگری با پزشک مشورت کنید.

برای درمان برفک دهان باید به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

یک ارائه دهنده مراقبت‌های اولیه (PCP) مانند پزشک خانواده، متخصص داخلی یا متخصص اطفال ممکن است برفک دهان را تشخیص دهد و آن را درمان کند. اما در موارد وخیم شما باید برای درمان این بیماری از یک دندانپزشک کمک بگیرید

طول درمان برفک دهان در بزرگسالان و کودکان

دوران نقاهت کاندیدیازیس و مدت زمان آن به شدت عفونت و وضعیت سیستم ایمنی بدن بیمار بستگی دارد. موارد خفیف برفک ناشی از برخی از فاکتورهای برگشت‌پذیر، به راحتی قابل درمان است. با شروع درمان برفک دهان، علائم، به طور کلی خود به خود در طی دو هفته از بین می‌روند. در بعضی موارد، برفک حتی با شروع درمان، هفته‌ها ادامه خواهد داشت. این بیماری ممکن است به طور مکرر در هفته‌های اول اود کند.

مدت درمان برفک دهان نوزاد

برفک در نوزادان و کودکان به ندرت جدی‌ست یا باعث مرگ می‌شود، و اغلب خود به خود و بدون نیاز به درمان پزشکی از بین می‌رود. اگر برفک کودک شما طی دو هفته بهبود نیافت، به متخصص اطفال مراجعه کنید.

آفت های دهان به زخم های کوچکی گفته می شود که در داخل دهان شکل می گیرند. این زخم ها معمولا در داخل لب ها، در بخش پشتی سقف دهان، در داخل گونه ها و یا بر روی زبان شکل می گیرند.

عوارض این بیماری

بیمارانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند در معرض عوارض شدید و حتی خطر مرگ هستند. این بیماران می‌توانند به شدت بیمار شوند و یا در اثر عفونت شدید کاندیدا بمیرند. کاندیدا می‌تواند در سراسر بدن آنها، به اندام‌های دیگر سرایت کند و باعث اختلال شدید در عملکرد بدن آنها شود. برای این دسته از بیماران، ممکن است درمان ضد قارچی سیستمیک به همراه بستری طولانی مدت در بیمارستان در نظر گرفته شود.

پیشگیری از برفک

  • مرتب مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید و بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت کنید.
  • مرتب به دندانپزشک مراجعه کنید.
  • دندانهای مصنوعی خود را تمیز نگه دارید، و مطمئن شوید آنها متناسب دهان شما هستند.
  • دیابت خود را کنترل کنید.
  • سیگار را ترک کنید.
  • یک رژیم غذایی متعادل و سالم داشته باشید و در رژیم غذایی خود از میزان شکر و مخمر کمتری استفاده کنید.
  • استفاده از آنتی بیوتیک را محدود کنید و فقط طبق تجویز پزشک از آنها استفاده کنید.
  • دهانشویه کلرهگزیدین (پریدکس، Hibiclens) ممکن است برای پیشگیری از برفک، در افرادی که از داروهایی استفاده می‌کنند که سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کنند، توصیه شود.

برای جلوگیری از برفک در نوزادان یا شیرخواران، پستانک و نوک سینه را تمیز و استریل نگه دارید. مادران شیرده باید قبل از شیردهی، در مورد استفاده از هر نوع داروی بدون نسخه یا تجویز شده با پزشک خود مشورت کنند زیرا برخی از داروها ممکن است خطر ایجاد برفک دهان را افزایش دهند.

دکتر سمانه شیرانی

دندانپزشک مخصوص درمان زخم های دهان

این نوشته رو دوست داشتید؟

[wp_ulike]
به اشتراک گذاری بر روی facebook
اشتراک گذاری در فیسبوک
به اشتراک گذاری بر روی twitter
اشتراک گذاری در توییتر
به اشتراک گذاری بر روی linkedin
اشتراک گذاری در لینکدین
به اشتراک گذاری بر روی telegram
اشتراک گذاری در تلگرام

طرح پرسش از دکتر

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۹ بهمن ۹۹( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 93 مشاهده پرسش
    با سلام بنده یک ارتباط مشکوک داشتم و بعد از ان روی زبانم بار سفیدی جمع میشه که با مسواک از بین میره ایا برف هست البته تا 2سال ازمایش اچ ای وی دادم منفی بود
    1. تصویر کاربر دکتر سمانه شیرانی پنجشنبه ۹ بهمن ۹۹( 4 ماه پیش)
      برای ویزیت آنلاین اسم و فامیل بیمار همراه شماره ثابت و همراه شان و عکس از ضایعه دهانی به همراه یک ویس مبنی بر توضیح موارد زیر ۱-تاریخچه ضایعه ۲- اینکه آیا بیماری زمینه ای وجود دارد یا نه؟ ۳-آیا در نواحی دیگر بدن هم ضایعات وجود دارد یا خیر؟ ۴-سابقه مصرف سیگار و الکل وجود،دارد یا خیر؟ را به وات ساپ ۰۹۰۳۹۰۰۲۸۰۵ ارسال بفرمایید
درحال دریافت اطلاعات
زنبیل خرید
پرسش از دکتر