دندان پزشک متخصص آسیب شناسی دهان و دندان

تبخال داخل دهان چه علائمی دارد و چگونه به وجود می‌آید؟

بسیاری از افراد با تبخال روی لب ها آشنایی داشته اما از امکان بروز این عفونت مزمن در داخل دهان بی خبر هستند. در صورتی که مبتلا به ضایعات هرپس بر روی زبان خود بوده و به دنبال کسب اطلاعات بیشتر در این باره هستید خواندن این مقاله را از دست ندهید. لازم است بدانید که ویروس هرپس همان تبخال می باشد. در این مقاله، عوامل رایج و درمان های این بیماری بررسی و به پرسش هایی همچون موارد زیر پاسخ داده می شود:

  • درمان تبخال داخل دهان چگونه است؟
  • عوامل بروز ضایعات تبخال بر روی زبان چیست؟
  • ظاهر تبخال در دهان چگونه است؟
  • آیا هرپس دهانی سطوح مختلفی دارد؟ این سطوح به چه صورت هستند؟
  • چگونه می توان از تبخال دهانی جلوگیری کرد؟
  • چگونه می توان هرپس دهان را درمان کرد؟

بروز تبخال بر روی زبان امروزه نسبتا رایج بوده که این موضوع ضرورت توجه به یادگیری نحوه پیشگیری و درمان مشکلات سلامت دهان را بیشتر می کند. این عفونت می تواند به انواع مختلف مشکلات از جمله التهاب خفیف تا زخم دهان منجر شود. از آنجایی که این ویروس می تواند از طریق تماس دهانی یا پوست به پوست منتقل شود، جمعیت زیادی از مردم دنیا به این بیماری آلوده شده اند. یک تحقیق از سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۲ تخمین زد که ۳.۷ میلیارد نفر با سن کم تر از ۵۰ سال در سرتاسر دنیا به این عفونت مزمن دچار هستند. تبخال دهانی می تواند در محل های مختلفی از بدن بروز دهد که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. گلو
  2. لثه ها
  3. سقف دهان

عامل اولیه بروز تبخال دهانی ویروس هرپس سیمپلکس ۱ است که به طور رایج به شکل تاول بر روی زبان، لب، لایه داخلی گونه ها، لثه ها و سقف دهان بروز می دهد. این عفونت می تواند به گلو، بینی و چانه نیز انتشار یابد. با اینکه تماس با ویروس هرپس سیمپلکس ۱ از راه های مختلفی انجام می شود اما تماس دهانی و پوستی بیشتر از موارد دیگر رایج هستند. بسیاری از کودکان  به دلیل آلوده شدن توسط افراد بالغ حامل این ویروس هستند. این آلوده شدن با تماس مستقیم یا رفتار های عاطفی همچون بوسیدن و بغل کردن بروز می دهد. ویروس هرپس به شدت واگیر دار بوده و از آنجایی که عفونت ناشی از آن بدون علامت است، امکان دارد فرد از ابتلای خود آگاهی نیابد. یک تحقیق بیان دارد که این بیماری در حدود ۵۰ تا ۸۰ درصد افراد آمریکایی بدون ایجاد هر گونه علامت وجود دارد. با اینکه این عفونت اغلب از طریق تماس مستقیم انتقال می یابد رفتار های دیگری نیز وجود دارند که سبب انتقال ویروس به دیگران می شوند. نمونه های زیر از جمله این موارد هستند:

  • نوشیدن یا خوردن از ظروف مشترک
  • به اشتراک گذاشتن لوازم بهداشتی همچون بالم لب، وازلین و مواد دیگر
  • به اشتراک گذاشتن سیگار
  • معاشقه دهانی

علائم تبخال دهانی

تبخال اغلب به بروز زخم های بزرگ در اطراف لب ها یا بر روی زبان منجر شده اما پدیدار شدن زخم ها فوری نیست. معمولا در مراحل اولیه ابتلا به این عفونت، علائمی همچون سرما خوردگی و سردرد تجربه می شوند. شدت این علائم از فرد تا فردی دیگر متفاوت بوده و در بسیاری موارد عفونت بدون علامت است. تاول ها و زخم ها در نواحی مبتلا چندین روز بعد از آلودگی بروز می دهند. زخم های ناشی از هرپس در مراحل اولیه قرمز بوده و در هنگام خوردن یا نوشیدن دچار خارش و تحریک می شوند. پس از چند روز، تاول ها دردناک تر شده و درون آن ها مایعاتی تشکیل می شود. در هنگام تماس با این مایعات باید بسیار مراقب بود زیرا به شدت واگیر دار بوده و در صورت تماس با هر سطحی از بدن سبب ابتلا به عفونت و زخم می شوند. با گذشت چند روز، تاول ها تبدیل به زخم شده و در نهایت پس از دلمه بستن التیام می یابند.

مراحل تشکیل تبخال

صرف نظر از محل عفونت در دهان، مراحل و سطوح اولیه هرپس دهانی به شرح زیر است:

عفونت اولیه

مرحله اولیه شامل آلوده شدن به ویروس و تکثیر آن در بدن است که می تواند علائمی همچون سردرد، تب، درد عضلانی و درد و التهاب لثه را به همراه داشته باشد. در اغلب موارد، امکان دارد فرد مبتلا هیچ کدام از این علائم را تجربه نکرده و تنها مقداری تحریک پذیری یا احساس سوزش را در نواحی آلوده تجربه کند. در بدترین موارد، افراد سوزش دهان را نیز بیان کرده اند.

نهفتگی

در مرحله دوم، تبخال  از محل اولیه خود به توده بافت عصبی در ستون فقرات به نام گانگلیون ریشه پشتی انتشار می یابد. ویروس در این مرحله نیز دوباره همانند سازی کرده و مخفی باقی می ماند.

آلودگی و بروز مجدد

اغلب در مواقع استرس عاطفی یا جسمانی، تبخال فعال شده و سبب بروز علائم عفونت اولیه و زخم هایی در دهان، گردن، چانه و لب ها می شود.

علت ایجاد برفک دهان

رشد بیش از حد قارچ کاندیدا در دهان یا حلق، باعث عفونت مخمری دهان می‌شود. این رشد و تکثیر بیش از اندازه، ممکن است به علت تغییراتی مثل بارداری، بیماری، استفاده از بعضی از داروها و ضعیف شدن سیستم ایمنی باشد که در بدن فرد بیمار اتفاق افتاده است.

چگونه از تبخال پیشگیری کنیم؟

علم پزشکی همواره تا حد امکان به پیشگیری در مقایسه با درمان بیشتر اهمیت داده است. این تفکر در مقابله با عفونت های بدون درمان همچون هرپس دهان بسیار قابل توجه است. جهت اجتناب از ابتلا به ویروس هرپس سیمپلکس ۱ می توان اقدامات زیر را انجام داد:

اجتناب از تماس مستقیم با فرد آلوده:

تاول ها و زخم های تبخال نسبتا قابل مشاهده هستند و با داشتن اطلاعات کافی از بیماری می توان عفونت را در فرد تشخیص داد. همچنین، حتی در صورت مشخص نبودن، اغلب افراد دیگران را از بیماری خود مطلع خواهند کرد. به دلیل واگیر دار بودن ویروس، باید از برقراری هر گونه تماس مستقیم با فرد آلوده خودداری کرد.

وسایل غذا خوری و موارد دیگر خود را با افراد مبتلا به اشتراک نگذارید:

 دومین علت رایج برای انتشار تبخال استفاده مشترک از وسایل مختلف است. افراد باید از استفاده کردن وسایل فرد مبتلا همچون نی، مواد غذایی و دیگر موارد مشکوک به آلودگی با ویروس اجتناب کنند. این رفتار ها در میان دوستان و افراد خانواده رایج است. افراد مبتلا این را باید وظیه خود بدانند که دیگران را از بیمار خود مطلع کرده و معیار های پیشگیرانه را ارتقا دهند.

شستن لوازم مشترک:

راه دیگر کاهش انتقال ویروس هرپس سیمپلکس شستن منظم و ضد عفونی وسایل مشترک با آب داغ است. با انجام این کار تبخال قبل از انتشار از بین می رود.

اجتناب از معاشقه دهانی:

در صورت که فرد یا شریک او از زخم ها یا تاول های دهانی تبخال رنج می برند، انجام معاشقه دهانی می تواند به انتشار ویروس به نواحی تناسلی منجر شود. یک مطالعه شش ساله بیان داشت که عفونت اولیه با تبخال توانایی انتشار از طریق معاشقه فیزیکی را دارد. انتشار تناسلی ویروس هرپس می تواند به مشکلات سلامتی متعددی منجر شود.

درمان تبخال دهان

تبخال دهانی بر روی زبان با اینکه به صورت خود به خود از بین می رود اما می تواند نسبتا دردناک و تحریک کننده باشد. مشورت با یک پزشک متخصص دهان و دندان می تواند اولین اقدام به سمت درمان این بیماری باشد. پزشکان معمولا جهت تسکین درد مصرف یک داروی بی حسی موضعی را تجویز کرده و بسته به شدت علائم تبخال در دهان دارو های بیشتری را توصیه می کنند. با این حال، هنوز هم درمان هایی خانگی وجود دارند که با انجام آن ها می توان زخم های هرپس را بر روی زبان درمان کرد.

درمان تبخال

پماد زینک اکسید

پماد های زینک اکسید در درمان زخم های ناشی از تبخال در زیر زبان نسبتا موثر بوده و می توانند جهت سرکوب تکثیر و انتشار ویروس اعمال شوند.

درمان خانگی تبخال

ناحیه مبتلا را تمیز و خشک نگه دارید: ضد عفونی کردن و خشک و تمیز نگه داشتن ناحیه درمان به صورت منظم نه تنها از انتشار عفونت پیشگیری می کند بلکه سرعت بهبود را تا بیشترین حد امکان افزایش می دهد. با انجام این موارد، زخم های ناشی ازتبخال در دهان سریع تر خشک شده و از انتشار ویروس جلوگیری می شود. با این حال، بیماران باید نسبت به مراقبت دهان خود دقیق بوده و همواره مواردی مانند پنبه و آب تازه را با خود به همراه داشته باشند.

درمان گیاهی تبخال

درمان های طبیعی: ترکیبات و مایعات متعددی وجود دارند که دارای ویژگی های ضد باکتری و ضد ویروسی هستند. مبتلایان می توانند از این محلول ها برای درمان زخم هرپس روی زبان خود استفاده کنند. برخی از این ترکیبات شامل روغن های ضروری، بالم لیمو، شیر و وازلین می شوند.

داروهای ضد ویروس هرپس

بسیاری از دارو های بدون نسخه همچون آبرووا و زیلاکتین به رفع زخم های تبخال کمک می کنند. این دارو ها را می توان به صورت اینترنتی نیز تهیه کرد. برخی از دارو های بدون نسخه دارای مقدار مصرف مناسب برای کودکان نیز هستند.

حفظ بهداشت مناسب دهان

حفظ بهداشت دهانی در مشکلات دهانی و حتی بیماری های مزمنی همچون تبخال دهان بسیار مفید است.

امروزه بروز ضایعات تبخال بر روی زبان یا دیگر نواحی دهان رایج است. طبیعت مسری این ویروس سبب دشوار شدن اجتناب از ابتلا به آن می شود. در حالی که علائم هرپس تهدید کننده زندگی افراد نیستند اما سبب بروز درد و ناراحتی قابل توجهی شده و زیبایی ظاهر فرد را به صورت موقت تحت تاثیر قرار می دهند. بسیاری از افرد مبتلا به تبخال از ابتلای خود آگاهی ندارند زیرا علائم بیماری را به ندرت دیده یا هرگز مشاهده نمی کنند. این موضوع انتقال ویروس را آسان تر می کند. خبر خوب این است که تبخال تهدید کننده زندگی فرد نبوده و در صورت پیروی از دستور العمل های مراقبتی، تاثیر بزرگی بر سلامت بدن یا دهان نخواهد داشت. همچنین، ابتلا به تبخال می تواند دلیل مناسبی برای توجه به دیگر جنبه های سلامت دهان باشد. در صورت ابتلا، باید قبل از به اشتراک گذاشتن لوازم مشترک یا انجام رفتار های عاشقانه همچون بوسیدن دیگران را از بیماری خود مطلع کرد.

دکتر سمانه شیرانی متخصص دهان و دندان در تهران

این نوشته رو دوست داشتید؟

[wp_ulike]
به اشتراک گذاری بر روی facebook
اشتراک گذاری در فیسبوک
به اشتراک گذاری بر روی twitter
اشتراک گذاری در توییتر
به اشتراک گذاری بر روی linkedin
اشتراک گذاری در لینکدین
به اشتراک گذاری بر روی telegram
اشتراک گذاری در تلگرام

طرح پرسش از دکتر

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
زنبیل خرید
پرسش از دکتر