علت تلخی دهان در طول روز

مزه بد یا تلخ دهان می تواند واکنشی طبیعی به خوردن خوراکی های ترش یا تند باشد. با این حال، تداوم طولانی مدت یا بروز غیر منتظره تلخی می تواند نگران کننده باشد. چشایی یک حس پیچیده است که تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله بهداشت دندانی ضعیف، خشکی دهان یا بارداری قرار دارد. درمان تلخی مداوم دهان شامل رفع هر مشکل زمینه ای می شود. البته، افراد می توانند برای رفع این احساس از درمان های خانگی نیز کمک گیرند. در این مطلب به تشریح کامل علت تلخی دهان در طول روز پرداخته ایم.

بسیاری از عوامل تلخی دهان جدی نیستند. با این حال، این علامت می تواند تحریک کننده بوده و بر رژیم غذایی متداول یا کیفیت زندگی فرد تاثیر گذار باشد. موارد زیر می توانند در بروز تلخی دهان نقش داشته باشند:

۱- بهداشت دهان و دندان ضعیف

این مورد رایج ترین عامل تلخی دهان مخصوصا پس از بیدار شدن بوده و به دلیل تجمع بزاق و باکتری بر زبان، دندان ها و لثه ها بروز می دهد.

حداقل ۲ بار در روز مسواک بزنید. این ۲ مرتبه بهتر است پس از بیدار شدن و قبل از رفتن به خواب باشند. مسواک کشیدن زبان نیز بسیار اهمیت داشته و از تجمع باکتری و سلول های مرده بر روی آن جلوگیری می کند.

۲- دارو های آنتی بیوتیک یا ضد افسردگی

برخی دارو ها پس از مصرف به درون بزاق ترشح شده و مزه ای تلخ را در دهان ایجاد می کنند. برخی آنتی بیوتیک ها همچون تتراسایکلین، دارو های ضد نقرس همچون آلوپورینول و لیتیوم یا برخی دارو های قلبی از جمله این موارد هستند. افراد مصرف کننده دارو های ضد افسردگی نیز خشکی دهان را تجربه کرده که این وضعیت می تواند با مزه تلخ دهان نیز همراه شود.

مزه تلخ معمولا ظرف چند روز پس از مصرف این دارو ها برطرف می شود. با این حال، در صورت تداوم یا آزار دهنده بودن تلخی باید به پزشک مراجعه کرده تا دارو ها و عوارض آن ها دوباره بررسی شوند.

مزه ی تلخ دهان

۳- بارداری و تلخی دهان

اختلال چشایی (دیسگِوزیا) که با عنوان طعم فلز در دهان نیز شناخته می شود یک علامت بسیار رایج در زنانی است که در سه ماهه اول بارداری خود هستند. این اختلال ناشی از تغییرات هورمونی بوده، تنها چند روز ادامه یافته و به صورت خود به خود برطرف می شود. برخی زنان باردار بیان دارند که حسی همچون مزه کردن یک سکه یا نوشیدن یک فنجان پر از فلز را دارند.

یک راه عالی برای رفع این طعم در دهان نوشیدن لیموناد یا مکیدن یک آبنبات لیمویی است.

۴- مکمل های ویتامینی

برخی مکمل های ویتامینی حاوی مقادیر بالایی از عناصر فلزی همچون روی، مس، آهن یا کروم بوده و می توانند سبب تجربه مزه فلز در دهان شوند. این عارضه جانبی بسیار رایج بوده و معمولا پس از جذب کامل مکمل به بدن احساس می شود.

افراد باید جهت جذب کامل این مکمل ها چند دقیقه به بدن فرصت دهند. در صورتی که مزه تلخ بسیار شدید یا مکرر باشد باید جهت کاهش مقدار یا تغییر نوع مکمل خود به پزشک مراجعه کرد.

بیشتر بخوانید: آیا مکمل های آهن دندان ها را سیاه می کنند؟

۵- ریفلاکس معده و تلخی دهان

ریفلاکس معده زمانی بروز می دهد که محتویات معده پس از شروع گوارش به مری بازگشته و با وارد شدن اسید به دهان مزه تلخ ایجاد می شود.

اقدامات لازم: افراد باید جهت پیشگیری از افزایش محتویات اسیدی معده از مصرف مواد غذایی بسیار چرب یا دیر هضم خودداری کنند. همچنین، مصرف وعده های غذایی بزرگ فرایند گوارش مناسب را برای معده دشوار می کند.

۶- مشکلات کبدی

در هنگام عملکرد نامناسب کبد، مقادیر زیادی از آمونیاک در بدن تجمع می کند. آمونیاک یک ماده سمی است که به طور طبیعی در کبد به اوره تبدیل شده و اوره نیز از طریق ادرار دفع می شود. افزایش مقادیر آمونیاک در خون سبب تغییر طعم دهان به مزه ماهی یا پیاز یا تلخ می شود.

مشکلات کبدی با علائم دیگری همچون احساس خستگی و ناخوشی نیز همراه هستند. به همین ترتیب، در صورت شک بر ابتلا به بیماری کبدی، باید جهت دریافت تشخیص و درمان مناسب به پزشک متخصص داخلی مراجعه شود.

۷- عفونت های تنفسی

عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی از جمله سرما خوردگی، سینوزیت یا تانسیلیت می توانند سبب بروز مزه تلخی در دهان در طول روز شوند. این مزه در اثر فعالیت باکتری های عامل این بیماری ها به وجود می آید.

جهت کمک به رفع مزه تلخی یا سرعت بخشیدن به فرایند بهبودی باید روزانه حداقل ۲ لیتر آب نوشید. البته، جهت شناسایی مشکل خاص و شروع یک درمان مناسب مراجعه به پزشک همواره توصیه می شود.

۸- کمبود آب

در برخی موارد، مزه تلخ و ترش دهان می تواند ناشی از دلیلی به سادگی کم آبی بدن باشد. کم آبی سبب خشکی دهان و در نهایت احساس مزه ای تلخ می شود.

۹- مصرف سیگار و تلخ شدن دهان

مصرف سیگار از دیگر عوامل تلخی دهان است. این عادت نادرست علاوه بر تلخی سبب کاهش قدرت چشایی  و جوانه های چشایی نیز می شود.

مصرف کنندگان باید این عارضه جانبی را به لیست دلایل ترک سیگار اضافه کنند زیرا تاثیر سیگار روی سلامتی دهان و دندان بسیار بد می باشد.

۱۰- دارو و سرطان

گاهی اوقات، نه بیماری یا عفونت بلکه دارو های درمان کننده آن سبب احساس مزه ای تلخ در دهان می شوند. دارو هایی همچون آنتی بیوتیک ها و آنتی هیستامین ها از جمله این موارد هستند. تلخی دهان گاهی اوقات به عنوان عارضه ای جانبی از فرایند های شیمی درمانی سرطان و پرتو درمانی سر و گردن به شمار می رود.

۱۱- افزایش سن

افزایش سن یک عامل اصلی دیگر برای احساس مزه ترش در دهان است. همگام با افزایش سن، جوانه هایی چشایی کوچک تر شده و از حساسیت آن ها کاسته می شود که این وضعیت بر حس چشایی نیز تاثیر گذار خواهد بود.

۱۲- خشکی دهان

بدن جهت کاهش سرعت پوسیدگی دندان ها و کاهش مقدار باکتری ها، تولید بزاق را بیشتر می کند. بدون ترشح بزاق، هیچ عاملی از تجمع باکتری ها بر زبان و لثه ها جلوگیری نمی کند. باکتری ها با رسیدن به حد مشخصی از تعداد و فعالیت، مزه ای بد و تلخ در دهان ایجاد می کنند. جهت پیشگیری از خشکی و تمیز نگه داشتن دهان می توان مقادیر بیشتری آب نوشید.

سندروم سوزش دهان

۱۳- یائسگی

زنانی که دوره یائسگی را سپری می کنند ممکن است مزه تلخی را در دهان خود احساس کنند. این احساس می تواند در اثر تغییر سطح استروژن در بدن و ابتلا به سندرم سوزش دهان باشد. یکی از عوارض یائسگی بر دهان و دندان احساس تلخی دهان می باشد.

۱۴- سندرم سوزش دهان

در سندرم سوزش دهان، فرد مبتلا در دهان خود احساس سوزش می کند. این احساس می تواند در افراد مختلف متفاوت بوده و برخی در اثر این سندرم احساس تلخی در دهان خود دارند.

۱۵- آفت دهان

یک عفونت قارچی در دهان اغلب سبب بروز لکه های سفید بر زبان، دهان یا حلق می شود. مزه تلخ یا نامطلوب ناشی از آفت می تواند تا زمان درمان عفونت پایدار باشد.

انواع زخم های دهان و نحوه ی درمان هر یک

سیاری از انواع زخم های دهان، نیاز به درمان توسط دندانپزشک دارند. بعضی از این زخم های دهانی با رعایت بهداشت دندان به مرور بهبود پیدا می کنند. بعضی دیگر نیز با دارو های بدون نسخه و بهبود منبع التهاب درمان می شوند. زخم های دهان گاهی اوقات می توانند به دلیل برخی شرایط پزشکی یا بیماری های خاص مانند آبله مرغان، ایدز، بیماری سلیاک و … ایجاد شوند.

۱۶- استرس و اضطراب

میزان بالای استرس و اضطراب می توانند پاسخ استرس بدن را فعال کرده و حس چشایی فرد را تغییر دهند. اضطراب با خشک کردن دهان، تجربه مزه ای تلخ را به مبتلایان هدیه می دهد.

۱۷- آسیب عصبی

جوانه های چشایی همچون دیگر احساسات بدن به طور مستقیم با اعصاب مغز در ارتباط هستند. آسیب به این اعصاب می تواند به تغییر تجربه چشایی فرد (احساس تلخی یا ترشی در دهان) منتهی شود.

درمان تلخی دهان

در پایین برخی نکات و روش ها برای درمان خانگی تلخی دهان بیان شده است:

درمان تلخی دهان

✅ رعایت بهداشت دهانی مناسب: این کار شامل دو بار مسواک زدن، نخ کشیدن دندان ها، پاکسازی زبان، استفاده از دهان شویه، کمک به کاهش تلخی دهان و درمان بیماری لثه یا دیگر عفونت های دهانی می شود.

✅ جویدن آدامس های بدون شکر و مصرف آب بیشتر می تواند به خشکی دهان یا تغییر در احساس چشایی کمک کند.

✅ کاهش مصرف مواد غذایی دارای طعم تلخ یا فلزی همچون گوشت، قهوه و چای به کاهش این احساس نامطلوب کمک می کنند.

✅ داشتن یک رژیم غذایی غنی از از مواد مغذی از جمله تخم مرغ، محصولات لبنی، ماهی، میوه ها و سبزیجات مفید خواهد بود.

✅ اضافه کردن ادویه و طعم دهنده به مواد غذایی به حس مزه های بهتر کمک خواهد کرد.

احساس تلخی دهان حتی در صورت عدم خوردن یا نوشیدن خوراکی های تلخ یک مشکل نسبتا رایج است.

افراد باید بدانند که اغلب عوامل این حس قابل درمان بوده و پزشک پس از تعیین علت زمینه ای درمان فرد را شروع خواهد کرد. در اغلب موارد، جوانه های چشایی بدون تجربه هر گونه عوارض بلند مدت به حالت طبیعی خود باز خواهند گشت.

دکتر سمانه شیرانی متخصص دهان و دندان

این نوشته رو دوست داشتید؟

[wp_ulike]
به اشتراک گذاری بر روی facebook
اشتراک گذاری در فیسبوک
به اشتراک گذاری بر روی twitter
اشتراک گذاری در توییتر
به اشتراک گذاری بر روی linkedin
اشتراک گذاری در لینکدین
به اشتراک گذاری بر روی telegram
اشتراک گذاری در تلگرام

طرح پرسش از دکتر

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
زنبیل خرید
پرسش از دکتر