نمونه برداری ضایعات دهانی یا بیوپسی چیست؟

پان اندوسکوپی یا همان نمونه برداری از دهان برای اطمینان از وجود سرطان در مری یا ریه انجام می شود. همچنین در صورتی که منشأ سرطان مشخص نباشد و یا غدد لنفاوی در قسمت پایین گردن غیر طبیعی به نظر برسند، این نمونه برداری می تواند مفید باشد.
مصرف الکل و تنباکو از عوامل خطر زا برای ایجاد انواع توده های دهانی، سرطان های حفره دهان و حنجره و همچنین سرطان های مری و ریه محسوب می شود و احتمال بروز بیش از یک سرطان به طور همزمان را (تا ۱۰%) افزایش می دهد.

پزشک، در طول نمونه برداری دهان از انواع آندوسکوپ های مختلف استفاده می کند و آنها را از طریق دهان یا بینی وارد بدن می کند تا لارنگوسکوپی (بررسی حنجره)، فارنگوسکوپی(بررسی حلق)، ازوفاگوسکوپی (بررسی مری) و بعضی مواقع برونکوسکوپی(بررسی مجاری تنفسی) را انجام دهد.

این کار به پزشک این امکان را می دهد تا حفره دهان، حنجره، لارنکس (جعبه صوتی)، مری (لوله منتهی به معده)، نای (لوله تنفسی) و برونش ها (مجرای تنفسی در ریه ها) را به طور کامل بررسی کند.

این بررسی معمولاً در اتاق عمل تحت بیهوشی کامل انجام می شود. پزشک از لارنگوسکوپ برای جست و جوی تومورهای گلو و لارنکس (حنجره) استفاده می کند. بخش های دیگر دهان، بینی و گلو نیز بررسی می شوند. پزشک همچنین ممکن است از یک ازوفاگوسکوپ برای بررسی مری یا از یک برونکوسکوپ برای بررسی نای (لوله تنفسی) و برونش ها استفاده کند.

پزشک از طریق اسکوپ های مختلف، این نواحی را برای وجود هر گونه تومور، تعیین اندازه آنها و احتمال گسترش آنها به نواحی مجاور بررسی می کند. ممکن است برای بررسی دقیق تر، قطعه ی کوچکی از بافت تومور یا هر گونه ناحیه غیرطبیعی برداشته شود، تا سرطانی بودن آن مشخص شود. نمونه برداری با استفاده از ابزارهای مخصوصی از طریق اسکوپ ها انجام می شود. انواع روش های نمونه برداری از دهان عبارتند از:

انواع روش های گردآوری نمونه از دهان عبارتند از: 

بیوپسی

پزشک، در نمونه برداری دهان به روش بیوپسی، مقدار کمی از بافت یا نمونه سلولی را خارج می کند تا بتواند آن را در آزمایشگاه برای تشخیص وجود سلولهای سرطانی، بررسی کند. نمونه برداری دهان، تنها راهی ست که پزشک می تواند با اطمینان سرطان حفره دهان و حلق را تشخیص دهد. همیشه پیش از شروع درمان، به یک نمونه بافتی یا سلولی برای تأیید تشخیص سرطان دهان نیاز است. در برخی موارد، ممکن است چندین نوع نمونه برداری انجام شود.

انواع روش های نمونه برداری از دهان

سیتولوژی لایه بردار

برای سیتولوژی لایه بردار، پزشک ناحیه تغییر شکل یافته را می خراشد و بافت جمع آوری شده را روی یک اسلاید شیشه ای قرار می دهد. سپس، نمونه به یک ماده حاجب آغشته می شود تا سلول ها را بتوان با وضوح بیشتری مشاهده کرد. سپس در صورت غیر طبیعی بودن سلول ها، می توان از آن ناحیه نمونه برداری کرد.

مزیت این آزمایش این است که انجام آن آسان است و درد بسیار کمی ایجاد می کند. این امر می تواند منجر به تشخیص زود هنگام وجود سرطان شود و احتمال موفقیت آمیز بودن درمان بیشتر شود. اما این روش همه ی سرطان ها را نشان نمی دهد و گاهی اوقات، متمایز نمودن سلول های سرطانی از سلول های غیرطبیعی غیر سرطانی (مانند دیسپلازی) امکان پذیر نیست، بنابراین هنوز به انجام بیوپسی دیگری نیاز است.

نمونه برداری دهان به روش برشی

برای انجام نمونه برداری برشی، بافت کوچکی از ناحیه غیرطبیعی بریده می شود. این نوع نمونه برداری، رایج ترین نوع بیوپسی مورد استفاده برای بررسی تغییرات دهان یا گلو است.

این نمونه برداری یا در مطب پزشک و یا در اتاق عمل انجام می شود که بستگی به جای تومور و نحوه دسترسی به یک نمونه ی بافتی خوب دارد. اگر این نمونه برداری را بتوان در مطب پزشک انجام داد، ناحیه اطراف تومور پیش از انجام بیوپسی بی حس می شود. اگر تومور در عمق دهان یا گلو باشد، نمونه برداری ممکن است در اتاق عمل و تحت بیهوشی عمومی بیمار انجام شود.

نمونه برداری آسپیراسیون سوزنی ظریف (FNA) از دهان

برای انجام نمونه برداری دهان به روش آسپیراسیون سوزنی ظریف (FNA)، یک سوزن توخالی بسیار نازک متصل به یک سرنگ، مقداری از سلول های یک تومور یا توده را بیرون می کشد. سپس این سلول ها برای تشخیص وجود سرطان، در آزمایشگاه بررسی می شوند.

نمونه برداری دهان به روش فارنگوسکوپی و لارنگوسکوپی غیر مستقیم

برای معاینه گلو، پایه ی زبان و لارنکس (جعبه صدا)، از یک آینه ی کوچک روی یک لوله ی نازک بلند استفاده می شود.

بیشتر بخوانید: آیا شیمی درمانی باعث خرابی دندان ها می شود؟

فارنگوسکوپی و لارنگوسکوپی مستقیم

یک اسکوپ فیبر نوری انعطاف پذیر (به نام آندوسکوپ) از طریق دهان یا بینی وارد می شود تا نواحی را که به آسانی با آینه قابل مشاهده نیستند، مورد بررسی قرار دهد. آندوسکوپ می تواند نواحی تغییر شکل یافته ی مشاهده شده توسط آینه و نیز ناحیه پشت بینی (حلق بینی) و لارنکس (جعبه صدا) را با وضوح بیشتری نشان دهد.

گرفتن نمونه ز دهان

آیا نمونه برداری دهان دردناک است؟

شما در طول نمونه برداری دهان نباید دردی را احساس کنید. گرچه، ممکن است از سوزن مورد استفاده برای تزریق بی حسی موضعی یا سوزن مورد استفاده برای نمونه برداری، یک نیشگون تیز یا سوزن سوزن شدن را احساس کنید. همچنین شما ممکن است مقداری فشار را از ناحیه ابزار مورد استفاده برای جمع آوری نمونه احساس کنید.

محل نمونه برداری شده ممکن است به مدت چند روز دردناک باشد که می تواند خوردن غذاهای جامد را برای شما سخت کند. معمولاً برای کنترل درد، مصرف تایلنول کافی است. از مصرف داروهای NSAID مانند آسپیرین، ادویل یا آلیو که می توانند احتمال خونریزی را افزایش دهند، خودداری کنید. اگر شما پس از نمونه برداری دهان، درد زیادی را تجربه کردید، پزشک ممکن است برای شما مسکن تجویز کند و دستورالعمل های خاص مراقبت پس از نمونه برداری را به شما ارائه دهد.

دکتر سمانه شیرانی متخصص بیماری های دهان و دندان

این نوشته رو دوست داشتید؟

[wp_ulike]
به اشتراک گذاری بر روی facebook
اشتراک گذاری در فیسبوک
به اشتراک گذاری بر روی twitter
اشتراک گذاری در توییتر
به اشتراک گذاری بر روی linkedin
اشتراک گذاری در لینکدین
به اشتراک گذاری بر روی telegram
اشتراک گذاری در تلگرام

طرح پرسش از دکتر

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
زنبیل خرید
پرسش از دکتر