دلیل خشک شدن دهان

خشکی دهان یک بیماری است که در اثر کاهش مقدار بزاق در دهان به وجود آمده و نام علمی آن زروستوما است. زروستوما می تواند صحبت کردن، غذا خوردن و هضم غذا ها را دشوار کرده و به سو تغذیه منجر شود. خشکی شدید دهان و اختلال عملکردی غدد بزاقی می توانند شدت قابل توجهی از اضطراب و اختلالات حلقی دهانی به وجود آورده و کیفیت زندگی فرد را کاهش دهند.

زبان شیار دارغدد بزاقی در اطراف دهان و حلق قرار دارند. این غدد وظیفه تولید بزاق را بر عهده داشته و آن را از طریق مجرا های کوچکی به محیط دهان وارد می کنند. غدد بزاقی شامل موارد زیر هستند:

بناگوشی: در جلوی گوش و پشت زاویه فک قرار دارند.

تحت فکی: در زیر زبان در هر دو سمت فک پایین قرار دارند.

زیر زبانی: در کف دهان جای گرفته اند.

غدد بزاقی کوچک: در مکان های مختلفی در اطراف دهان از جمله ناحیه داخلی گونه ها و حلق یافت می شوند.

وجود جریان مداوم بزاق، دهان را در هر زمانی مرطوب نگه می دارد. جویدن و بلعیدن مواد غذایی با افزایش جریان بزاق همراه خواهد بود. همچنین، مشاهده و فکر کردن درباره خوراکی های اشتها آور نیز تولید بزاق را تحریک می کند.

فواید بزاق دهان

خشکی دهان، خطر ابتلا به پوسیدگی دندان ها و دیگر بیماری های دهانی را به طرز قابل توجهی افزایش می دهد. وجود مقدار کافی از بزاق در دهان مزایای زیر را به دنبال دارد:

✅مقابله با باکتری های عامل پوسیدگی دندان

✅ مقابله با قارچ ها

✅ کمک به تخریب ویروس ها

✅ خنثی کردن اسید ناشی از پلاک ها

✅ مرطوب شدن مواد غذایی و راحتی در بلع

✅ کمک به شکل گیری آوا های کلامی در صحبت کردن

✅ ارتقای حس های داخلی دهان همچون فراهم کردن امکان تجربه درد و تشخیص طعم و بافت غذا

✅ وجود فسفر و کلسیم در بزاق: فسفر و کلسیم در فرایند بازسازی مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی آن ها ضروری هستند. مینای دندان به لایه سخت و فوقانی دندان گفته می شود.

علائم خشک شدن دهان

علائم خشکی دهان شامل موارد زیر می شوند:

علت خشکی دهان و گلو

خشکی دهان دارای عوامل احتمالی متعددی است که در پایین به چند مورد از آن ها اشاره شده است:

عوارض جانبی برخی دارو ها:

صد ها دارو می توانند سبب افت تولید بزاق در غدد بزاقی شوند. برای مثال دارو های فشار خون، افسردگی و کنترل مثانه اغلب با خشکی دهان همراه هستند.

برخی از بیماری ها:

سندرم شوگرن، ایدز و دیابت از بیماری های عامل خشکی دهان هستند.

پرتو درمانی:

قرار گرفتن در معرض پرتو های ناشی از فرایند های درمانی سرطان می تواند به غدد بزاقی آسیب برساند.

شیمی درمانی:

دارو های درمان سرطان به خصوص سرطان دهان می توانند غلظت بزاق را افزایش داده و دهان را خشک کنند.

آسیب عصبی:

آسیب به سر یا گردن می تواند در عملکرد اعصاب رونده به غدد بزاقی اختلال ایجاد کند.

تشخیص خشکی دهان

پزشک یا دندانپزشک سابقه پزشکی فرد را بررسی کرده و درباره دارو های مصرفی او سوال می پرسد. همچنین، امکان تجویز آزمایش خون یا مقدار تولید بزاق نیز وجود دارد.

درمان خشکی دهان و گلو

پزشک بسته به علت خشکی دهان درمان مناسبی را به بیمار ارائه خواهد داد. برای مثال، در صورتی که دارو عامل خشکی دهان باشد، پزشک یا دندانپزشک نسبت به تغییر نوع دارو، تنظیم مقدار مصرفی یا تجویز یک جایگزین بزاقی اقدام می کنند. همچنین اقدامات خود مراقبتی مفیدی همچون موارد زیر نیز برای این مشکل وجود دارند:

✅ دارو درمانی

هنگامی که درمان های خانگی پاسخگوی مشکل بیمار نیستند دندانپزشک گزینه های مناسب دارویی را تجویز می کند. 

✅ بزاق مصنوعی

معمولا به صورت اسپری یا ژل بوده و در هنگام احساس خشکی دهان استفاده می شود. این دارو بسته به شدت خشکی دهان، جهت افزایش جریان بزاق برای بیماران تجویز می شود.

✅خمیر دندان مخصوص خشکی دهان

اغلب عناصر موجود در خمیر دندان ها تاثیری خشک کننده داشته اما این خمیر دندان ها به طور ویژه ای برای افراد مبتلا به خشکی دهان تجویز شده اند.

✅درمان خانگی خشکی دهان و حلق

برخی اقدامات و تغییرات ساده در سبک زندگی می توانند مقداری از شدت این مشکل را کاهش داده و در تولید بزاق بیشتر مفید باشند. در پایین چندین توصیه در این زمینه بیان شده است:

آب رسانی به بدن:

مقادیر بیشتری از آب یا نوشیدنی های غیر شیرین نوشیده و از مصرف نوشیدنی های کافئین دار اجتناب کنید. نوشیدن آب و نوشیدنی های غیر شیرین در وعده های غذایی، جویدن و بلع خوراکی ها را آسان تر می کند.

اجتناب از قند:

آدامس ها، آبنبات ها و جویدنی های بدون شکر تولید بزاق را تحریک می کنند.

رژیم غذایی سالم:

مواد غذایی ادویه دار و نمکی برخلاف میوه های آب دار سبب خشکی و درد بیشتر در دهان می شوند.

از دستگاه های رطوبت ساز در طول خواب شب استفاده کنید.

از مصرف الکل و تنباکو خودداری کنید.

دکتر سمانه شیرانی متخصص دهان و دندان

این نوشته رو دوست داشتید؟

[wp_ulike]
به اشتراک گذاری بر روی facebook
اشتراک گذاری در فیسبوک
به اشتراک گذاری بر روی twitter
اشتراک گذاری در توییتر
به اشتراک گذاری بر روی linkedin
اشتراک گذاری در لینکدین
به اشتراک گذاری بر روی telegram
اشتراک گذاری در تلگرام

طرح پرسش از دکتر

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
زنبیل خرید
پرسش از دکتر