سرطان زیر زبان یکی از انواع سرطانهای دهان است که در ناحیه کف دهان و قسمت زیرین زبان رشد میکند. این نوع سرطان اگرچه نسبتاً نادر است، اما به دلیل قرارگیری در ناحیهای که به آسانی قابل مشاهده نیست، اغلب در مراحل پیشرفتهتر تشخیص داده میشود. بر اساس آمارهای جهانی، سرطانهای دهان حدود ۳ درصد از کل سرطانهای بدن را تشکیل میدهند و سرطان زیر زبان یکی از شایعترین انواع آن محسوب میشود.
شناخت علائم اولیه و مراجعه بهموقع به پزشک میتواند شانس بهبودی را بهطور چشمگیری افزایش دهد. در این مقاله، بهطور جامع به بررسی علائم، علل، تشخیص و درمان این نوع سرطان میپردازیم.
سرطان زیر زبان چیست و چگونه ایجاد میشود؟

سرطان زیر زبان به رشد سلولهای غیرطبیعی در کف دهان و منطقه زیر زبان گفته میشود. این ناحیه شامل کف دهان، غدد بزاقی زیرزبانی و بافتهای نرمی است که زبان را به کف دهان متصل میکنند.
سرطان زبان زمانی اتفاق میافتد که سلولهای سالم در زبان دچار تغییرات DNA شوند. این تغییرات به سلولها میگویند که بهطور خارج از کنترل رشد کنند و به زندگی ادامه دهند، در حالی که سلولهای سالم بهعنوان بخشی از چرخه طبیعی زندگی خود میمیرند. به نقل از: Mayo Clinic
تفاوت مهم سرطان زیر زبان با سرطان زبان:
- سرطان زبان دهانی: در دو سوم جلویی زبان رخ میدهد
- سرطان پایه زبان: در یک سوم عقبی زبان
- سرطان کف دهان و زیر زبان: در قسمت زیرین دهان
آمار و شیوع سرطان زیر زبان
سرطان زبان یک بیماری نادر است و کمتر از ۱ درصد از موارد تشخیص داده شده جدید در ایالات متحده را تشکیل میدهد. این بیماری در مردان دو برابر بیشتر از زنان شایع است و بیشتر در افراد بالای ۴۰ سال دیده میشود. به نقل از: Cleveland Clinic
- حدود ۲۰,۰۰۰ مورد جدید سالانه در ایالات متحده
- میانگین سنی تشخیص: ۶۴ سال
- شیوع در مردان: ۲-۳ برابر بیشتر
- ۲۰٪ موارد در افراد زیر ۵۵ سال
- نرخ بقای ۵ ساله: ۶۸٪
علائم و نشانههای سرطان زیر زبان
علائم سرطان زیر زبان ممکن است در ابتدا خفیف باشند. شناخت این علائم میتواند کمک شایانی به تشخیص زودهنگام کند.
علائم قابل مشاهده:
- لکههای قرمز یا سفید در کف دهان یا زیر زبان
- زخم یا توده که بیش از ۲ هفته بهبود نمییابد
- توده یا برجستگی زیر زبان
- ضخیم شدن بافت کف دهان
علائم پیشرفته:
- درد مداوم در دهان
- مشکل در بلع یا جویدن
- خونریزی غیرعادی
- بیحسی زبان
- تورم غدد لنفاوی گردن
- درد گوش یا گردن
- کاهش وزن غیرعمدی
عوامل خطر و علل ابتلا

۱. مصرف تنباکو (بزرگترین عامل خطر)
۲.مصرف مشروبات الکلی
۳. عفونت HPV
۴.سن بالای ۴۵ سال
۵.جنسیت مذکر
۶. ضعف سیستم ایمنی و بهداشت ضعیف دهان
تشخیص سرطان زیر زبان
تشخیص زودهنگام سرطان زیر زبان میتواند تفاوت بزرگی در موفقیت درمان ایجاد کند. دندانپزشک یا متخصص آسیبشناسی دهان اغلب اولین کسی است که علائم را مشاهده میکند.
- معاینه بالینی
- آندوسکوپی
- بیوپسی
- آزمایشات تصویربرداری (CT, MRI, PET)
روشهای درمان سرطان زیر زبان
درمان بستگی به اندازه، موقعیت و مرحله سرطان دارد.
۱. جراحی
- گلوسکتومی (برداشتن بخشی یا کل زبان)
- برداشتن غدد لنفاوی گردن
- جراحی بازسازی
۲. پرتودرمانی
استفاده از اشعه برای کشتن سلولهای سرطانی
۳. شیمیدرمانی
داروهای قدرتمند برای کشتن سلولهای سرطانی
۴. ایمونوتراپی و درمان هدفمند
درمانهای پیشرفته برای موارد خاص
با سرطان زیر زبان چند سال زنده می مانیم؟
نرخ بقای ۵ ساله برای سرطانهای حفره دهانی و حلقی تقریباً ۶۸ درصد برای همه مراحل ترکیبی است. با این حال، این نرخ بهطور قابل توجهی بر اساس میزان گسترش در زمان تشخیص متفاوت است. به نقل از: American Cancer Society
پیشگیری از سرطان زیر زبان
۱. پرهیز از سیگار و تنباکو
۲.محدود کردن مصرف الکل
۳.واکسن HPV
۴. رژیم غذایی سالم
۵.بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک